राज दरबार…..

साद घालतो रानवारा….. !

चिता..

निर्जन स्थानी, एका नदीकाठी..
दिसतील ती लाकडे, काट्याकुट्या, पालापाचोळा, जे मिळेल ते.. घेऊन…
त्याने एक चिता रचली, प्रेतच म्हणावे, त्याला. शरीर चितेवर ठेऊन, त्याने शांत चित्ताने हातातील अग्नीने चिता पेटवली.
रानात सर्वत्र, ताजे मांस जळल्याचा वास भरुन राहीला, जीव घुसमटत होता, किती वेळ झाला काय माहीत.
धडाधडा चिता जळत होती, एकदम अलिप्त नजरेने त्याने मागे वळून, एकदा पाहीले व निश्चयाने पाऊले टाकत तो पुढे निघाला.
ते सगळे मागे सोडून तो वाट फुटेल त्या दिशेने चालू लागला.

मागे कसला तरी आवाज झाला, कवटी फुटली वाटतं, असे मनातल्या मनात पुटपुटत, तो क्षणभर थबकला, पण मनात आलेले विचार तसेच झटकून तो आपल्याच तंद्रीत चालू लागला.

सुखाने मरणार देखील नाही तो !
हे शब्द कानावर आले व तो सैरभैर झाला. कानावर हात ठेऊन तो, वेड्या सारखा जिकडे दिशा दिसेल तिकडे पळू लागला, जिवाच्या आकांताने.
पहिल्यांदाच शब्द कानावर आले होते असे नाही, कित्येक दिवस व रात्र हे शब्द त्याचा पाठलाग करत होते. धावता धावता अंगात त्राण उरले नाही, व तो जमिनीवर कोसळला. चेहेऱ्यावर अनामिक भिती दाटून आली होती, त्याच्या.
काय करावे हे न सुचल्यामुळे तो तसाच जमिनीवर पडून राहीला.

आपण मुद्दाम फसवावे म्हणून काहीच केले नाही, त्याला आठवलं.
नियतीमुळे हे घडतं गेले, नाहीतर काही कारण नसताना, दरमजल करत आपण भटकत येथेच का आलो ? तीच आपल्याला का भेटावी ? भेटली तर भेटली आपले सर्वस्व तीने आपल्यालाच का द्यावे ? ओळख ना पाळखं, पाहीले देखील नव्हते तीने त्या आधी कधी, त्याने स्वतःलाच अनेक प्रश्न विचारले. तिच्यामध्ये गुंतलो, ही चूक नव्हती. ठरवून देखील केलं नव्हतं, आपल्याला माहीत तरी होतं का, कोण आहे ,कशी आहे ? त्याने हलकेच नकारार्थी मान हलवली.

काहीतरी कुठेतरी चुकले नक्कीच होते, काय चुकले बरे ? त्याने स्वतःलाच हा प्रश्न अनेकवेळा विचारला असेल.
बाजूच्या झुडपाचा आधार घेत तो उभा राहीला, व पुन्हा चालू लागला.
विचारांच्या तंद्रीत, कुठे जावे कुठे नाही याचे भान नसलेला, तो फक्त पाऊले टाकली की आपण पुढे जातो, अश्या पद्धतीने चालत होता.
उजव्या बाजूला वाहत असलेल्या नदीकडे त्यांची नजर गेली व तो तेथेच थबकला.
वाहतं पाणी स्वच्छ असतं म्हणे, पाणी वाहणे थांबले की त्यांचे डबके होते, हा विचार मनामध्ये येताच तो तेथेच मटकन खाली बसला.
वाहतं पाणी.. शब्द बदललेले की तीचे ते, वाक्य पुर्ण होऊ शकते.. तो पुन्हा जुन्या आठवणींना उजाळा देऊ लागला.

कित्येक तास तो तसाच बसून होता, उन्हं, वारा, पाऊस.. काही फरक नाही. तसाच वेड्या सारखा !
वाहतं पाणी.. शब्द म्हणून किती सोपे आहेत नाही, पण व्यवहारात ? त्यांची कोरडी नजर इकडे तिकडे फिरली, जसे स्वतःच्याच नजरे पासून तो पळत होता. तिला पहावे म्हणून केलेल्या दिशाहीन प्रवासाबरोबर त्याने वाहत्या पाण्याची तुलना करण्याचा निष्फळ प्रयत्न केला…
समोर, काही फुटावर ती असताना देखील, आपण तिला सांगू शकलो शकलो नाही, की मी आहे, मी.
फक्त डोळे भरून पाहून घेतले, व माघारी फिरलो… तिच्या चेहऱ्यावरचे ते हसू आपल्यामुळे तरी मावळू नये म्हणून.
तिचीच इच्छा नव्हती, तेथे मी जरी समोर गेलो असतो तरी काय वेगळे घडले असते ? कडू आठवणींमुळे त्यांचे आधीच निस्तेज झालेले डोळे, भरुन आले की काय असे क्षणभर त्याला वाटले. पण नाही, समोर भरलेली नदी असून देखील, डोळ्यात एक पाण्याचा थेंब नव्हता.

अंधारून आले वाटते, त्याने स्वतःलाच प्रश्न करावा अश्या पद्धतीने इकडे तिकडे पाहीले.
तीने खरोखर ते शब्द उच्चारले असतील का ? हा प्रश्न मनात येतातच तो गडबडून गेला.
दुसऱ्याच्या सांगण्यावर आपण तेव्हा विश्वास ठेऊन होतो, हे आठवल्यावर तो पुन्हा निरर्थक चुळबुळू करू लागला.
का आपण असे वागलो ? हा प्रश्न सारखा सारखा मनामध्ये त्याच्या थैमान घालू लागला..
किती मुर्ख मी ? सगळे जग आपले गुपित लपवत होते तेव्हा, व मी सार्‍या जगाला ओरडून सांगत होतो… आपले गुपित.
निराशेने त्याने मान झटकली व पुन्हा विचारामध्ये गुंतून गेला. मी असे का केले ?

विश्वास ज्याच्यावर ठेवावा, त्यानेच धोका द्यावा हे त्याच्या बरोबर अनेकदा घडले, तरी देखील पुन्हा पुन्हा तीच चूक.
घडले ते घडले, असे म्हणतं आपण कितीवेळा नवे जग उभे केले ? त्याने बोटावर मोजण्यास सुरुवात केली.
पण मध्येच थबकला, या मोजण्याचा निष्फळ प्रयत्नांना त्याने एखादा विचार झटकावून टाकावा तसे झटकून दिले.
चुकांचे परिमार्जन करावयास हवे… पण आपली चूक काय ? हा प्रश्न समोर आल्यावर तो जे नेहमी करतो ते करण्यासाठी उठून उभा राहीला..

निर्जन स्थानी, एका नदीकाठी..
दिसतील ती लाकडे, काट्याकुट्या, पालापाचोळा, जे मिळेल ते.. घेऊन…
त्याने एक चिता रचली, प्रेतच म्हणावे, त्याला. स्वतःचे शरीर चितेवर ठेऊन, त्याने शांत चित्ताने आपल्याच हातातील अग्नीने चिता पेटवली.
मुक्त व्हायचे आहे म्हणतो.. कित्येक वेळा केलेली क्रिया आता त्याने पुन्हा केली… अगदी अश्वथामा प्रमाणे.. वेड्याला कोण सांगणार, आत्मा या सगळ्याच्या पलीकडे असतो ते ? त्याला असे कोणी अग्नीत जाळू शकते ? वेडाच आहे तो…

मागे, धडाधडा चिता जळत होती, एकदम अलिप्त नजरेने त्याने मागे वळून, एकदा पाहीले व निश्चयाने पाऊले टाकत तो पुढे निघाला.
ते सगळे मागे सोडून तो वाट फुटेल त्या दिशेने चालू लागला… पुन्हा एक नवीन चिता सजवण्यासाठी असेल..

Advertisements

One response to “चिता..

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदला )

Connecting to %s

%d bloggers like this: