राज दरबार…..

साद घालतो रानवारा….. !

पोस्टमेन इन द माउंटन (Postmen in the mountain)

चित्रपट चित्र

वर्ष :

२००२

गीतकार / संगीतकार :

दिग्दर्शक:

Jianqi Huo

कथाकार / लेखक:

Wu Si

कलाकार:

Hao Chen, Ye Liu, Rujun Ten

परिक्षण :

postmen in the mountains

मी, आई व वडील. कुटुंब व परस्परांचा सहभाग! थोडीफार या चक्रातील कथा असलेला हा चित्रपट. पण त्या ही पेक्षा खूप वेगळा असलेला. कल्पकतेने निसर्गाचा केलेला सुंदर वापर, पात्रांचा सहज व अकृत्रिम वावर हे या चित्रपटाचे शक्तिस्थान आहे व अनेक छोटी मोठी प्रतीके या चित्रपटामध्ये आहेत, ज्याचा कल्पकतेने वापर केला गेला आहे. प्रेमात पडावा असा हा चित्रपट. हिंदी-मराठी चित्रपटामध्ये मुलगा, आई व वडील या व्यक्तीरेखावर आधारित अनेक चित्रपट येऊन गेले. त्यात प्रत्येक वेळी आई-वडिलांचे कष्ट, त्याग व मुलाच्या चुकीच्या किंवा स्वभाव वैगुणांचा प्रचंड वापर असलेल्या कथा याचाच मारा अधिक असायचा. (उदा. अवतार, एकटी इत्यादी) अश्या प्रकारचे चित्रपट पाहून या विषयावर चांगले काही असू शकते असा विश्वास नव्हता. पण मीम सदस्य श्री रमताराम यांनी या चित्रपटाबद्दल सांगितल्यावर हा पाहणे गरजेचे आहे असे वाटू लागले होते. चित्रपट आपल्याला न समजणाऱ्या भाषेत असून देखील तो पहायचा नक्की केला तो सबटायटल्स च्या भरवशावर. कोणताही चित्रपट पाहताना काय पहावे, कसा व कधी पहावे या बद्दल रमताराम, अशोक पाटील व निवांत पोपट सारख्या दिग्गज मंडळींनी अनेकवेळा लेखनातून, प्रत्यक्ष भेटीतून अनेक मुद्दे मांडले होते त्याचा वापर या एक सुरेख चित्रपट पाहताना झाला.

हा चित्रपट काय आहे या पेक्षा हा चित्रपट कसा आहे हे मला लिहायला खूप आवडेल. चित्रपटाच्या नावामध्ये मध्यवर्ती पात्राची आपल्याला कल्पना येते, की एका पोस्टमन च्या जीवनावर हा चित्रपट असावा व ने काही अंशी खरं ही आहे. पण चित्रपट पाहून झाल्यावर जाणवलं की या चित्रपटात पोस्टमन च्या जागी दुसरे कुठलेही काम करणारे पात्र असले तरी चित्रपटातील आशय तेथे लागू झाला असता. पण दिग्दर्शकाने कल्पतेने पोस्टमनचेच पात्र निवडले आहे, ज्यामुळे चित्रपट आपल्या पर्यंत पुर्ण ताकदीने पोहचतो. चित्रपटामध्ये मध्यवर्ती पात्रांना नावे नाही आहेत. त्यांचा ते आपापसात उल्लेख आई, वडील व मुलगा असेच करतात हा एक मुद्दा हा या चित्रपटाला इतरांपासून थोडे वेगळे करतो. चित्रपट जवळ जवळ स्थिर कॅमेराने चित्रित केला असल्यामुळे नेहमी इतर चित्रपट पाहताना जाणवणारा पात्रांचा वेग येथे जाणवत नाही पण त्याची भरपाई दिग्दर्शकाने संवादातून व नातेसंबंधातील छोट्या छोट्या गोष्टी अधोरेखित करत केली आहे. त्यामुळे हा चित्रपट संथ वाटत नाही. एखाद्याला हा संथ वाटू शकतो, त्यावेळी तो संथ का आहे हे कथेसोबत जोडून पाहिले तर योग्य अर्थ सापडेल, ज्याचा उल्लेख मी पुढे करणार आहे. या चित्रपटातील पात्रे आपल्याला अनोळखी आहेत. त्यांचे त्यांच्या देशात असलेले ग्लॅमर, अभिनयातील वैभव आपल्याला माहिती नाही पण निवडलेले प्रत्येक पात्र अभिनयाने सशक्त आहे याची जाणीव आपल्याला होत राहते.

हा चित्रपट आपल्याला सांगण्याची जबाबदारी कथेमध्ये मुलाकडे आहे, त्यामुळे मुलाच्या नजरेतून हा चित्रपट पहावा लागतो. एक मुलगा, ज्याचे वडील पोस्टमन आहेत व त्यांना पर्वत रांगेतील गावामध्ये पत्रे वाटण्याची जबाबदारी आहे व वर्षानूवर्षे ते आपली जबाबदारी अत्यंत मनापासून करत आले आहेत पण वय व गुढगे दुःखीमुळे त्यांना नोकरी सोडावी लागते व त्यांच्या जागी त्यांच्या तरुण मुलाची नियुक्ती त्यांनी केलेल्या उत्तम कामगिरीचे बक्षीस म्हणून झालेली असते. मुलाच्या नोकरीचा पहिला दिवस म्हणजेच चित्रपटाची सुरुवात आहे. चित्रपटामध्ये आई, वडील व मुलगा यांच्या सोबत अजून एक महत्त्वाचे पात्र आहे ज्याची जाणीव आपल्याला चित्रपट सुरू झाल्यावर होत नाही पण शेवटी शेवटी झालेला बदल पाहिल्यावर होते, ते पात्र म्हणजे पोस्टमनने पाळलेले कुत्रे. कुत्र्याला वडिलांच्या सोबत प्रवास करण्याची सवय अनेक वर्षापासून असल्यामुळे त्याला त्यांचा लळा लागलेला असतो, तो मुलाबरोबर प्रवासाला जाण्यास तयार होत नाही म्हणून शेवटी वडील त्याला सोबत म्हणून जाण्यास निघतात जेणे करून मुलाला रस्ता देखील दाखवता येईल व कुत्र्याला त्याची सवय देखील होईल. येथून सुरू होतो जुन्या पिढीचा नवीन पिढी सोबत संवाद. चित्रपटाच्या सुरवातीला आपल्याला लक्षात येतं की मुलगा व आई हे नाते, मुलगा व वडील या नात्यापेक्षा घट आहे.याचे कारण ही सुरवातीच्या संवादातून आपल्याला जाणवतं. वडीलांना पर्वतरांगेवरील गावांच्या मध्ये पायी चालत जाऊन पत्रे पोहोचवण्याचे काम असल्यामुळे ते घरातून बाहेर पडले की महिनोंमहिने बाहेरच असतात व परत घरी आल्यावर त्यांच्यासाठी नवीन पत्रे वाटण्याचे काम तयार असे. त्यामुळे घरातील व्यक्तींना हवा तो वेळ कधी त्यांना देता आलेला नसतो. आपण नसताना घरी काय काय अडचणी आल्या, मुलाने, बायकोने कसे दिवस काढले या बाबत तो खूपच अभिन्न असतो. अश्या परिस्थिती नोकरी सोडल्यावर पहिल्यांदा ते आपल्या मुला सोबत प्रवास करणार असतात. त्या दोघांच्या संवादातून ही कथा पुढे सरकत जाते. सुरवातीला रुक्ष वाटणारे वडील, थोडा उद्धट वाटणारा मुलगा व त्यांच्यात असलेली संवादाची कमतरता दाखवण्यासाठी दिग्दर्शकाने एका पुलाचा निवड केली आहे. Postmen in the mountains .तरा-तरा मुलगा पुढे चालत आहे व त्याच्या मागून वडील, कुत्रा कधी पुढे तर कधी मागे. या निःशब्द प्रवासाची कोंडी फुटते ती एका चढावर मुलगा पुढे जात असतो, पाठीवर असलेले वजन, चढ यामुळे थोडा संथ झाल्या सारखा वाटतो व वडील कुत्र्याला उद्देशून म्हणतात अरे, जरा हळू. हा तरुण पहिल्यांदाच येतो आहे. मुलगा तेथेच प्रतिउत्तर देतो की काळजी करू नका. माझे मी पाहून घेईन. छोट्या छोट्या वाक्यातून दोन व्यक्ती मध्ये असलेल्या संवादाची कमतरता स्पष्ट करण्यात दिग्दर्शक यशस्वी होत जातो व आपण या चित्रपटात गुंतु लागतो. सुरवातीला मी लिहले आहे की हा चित्रपट संथ वाटू शकतो, हा संथ वाटतो कारण जर पर्वतरांगेच्या लोकांचे जीवन हे एक प्रकारे स्थिर असते व माझ्या नजरेत दिसलेला दुसरा मुद्दा म्हणजे त्या वडिलांची नोकरी संपलेली आहे, चालणे, प्रवास त्यांच्यासाठी का होईना थांबलेला आहे व त्यांच्या नजरेतून पाहताना हा संथपणा त्याना जाणवतं आहे व तोच त्यांच्या सोबत आपल्याला देखील जाणवतो आहे.

जसा जसा प्रवास पुढे चालत राहतो, त्यांचा संवाद खुलू लागतो, तसं तसे मुलाला वडीलांच्याबद्दल व वडीलांना मुलाबद्दल अनेक गोष्टी नव्याने कळू लागतात. वडलांनी फक्त पत्रे वाटली नसून, त्यांनी अनेक माणसे विविध गावात जोडून ठेवलेली आहेत, लोकांचा विश्वास संपादित केला आहे व त्यांना एक वेगळाच मान या छोट्या छोट्या गावात आहे हे मुलाला कळतं जाते तर आपल्या मागे मुलाने व त्याच्या आईने कसे दिवस काढले हे त्यांना कळत जाते. छोट्या छोट्या गोष्टीतून अनेक बाबी समोर येत जातात व चित्रपट पुढे सरकत राहतो.

postmen

 

क्रमशः

(Mimarathi.net)

Advertisements

3 responses to “पोस्टमेन इन द माउंटन (Postmen in the mountain)

  1. Mangesh Nabar सप्टेंबर 10, 2012 येथे 5:54 pm

    उत्तम चित्रपट परीक्षण. पुढील भाग वाचण्याची उत्सुकता आहे.
    मंगेश नाबर.

  2. हेरंब ओक सप्टेंबर 11, 2012 येथे 2:25 सकाळी

    प्रचंड ग्रेट चित्रपट आहे हा. किंचित संथ आहे पण तो तसा आवश्यकच आहे.

  3. Shashank Gosavi डिसेंबर 22, 2013 येथे 10:42 pm

    जवळपास ४ वर्षांपूर्वी पाहिला होता हा चित्रपट, परंतु आज हि तितकाच लख्ख आठवतोय.
    सुंदर पटकथा, सर्व कलाकारांचा संयत आणि नैसर्गिक अभिनय आणि ग्रामीण चीनचं भव्यदिव्य दर्शन.
    लेखक-दिग्दर्शक-चायालेखाकाला अगदी साष्टांग नमस्कार!!!!!!

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदला )

Connecting to %s

%d bloggers like this: